اگر مدتی است متوجه شدهاید فضای خالی درایو ویندوزتان بدون نصب برنامه جدید یا ذخیره فایلهای حجیم، بهتدریج در حال کاهش است، شاید مشکل از خود ویندوز باشد. مایکروسافت اکنون رسماً تأیید کرده که یک باگ در برخی نسخههای Windows 11 میتواند باعث رشد غیرعادی یک فایل سیستمی شود؛ مشکلی که در برخی گزارشها حتی به اشغال صدها گیگابایت از فضای ذخیرهسازی منجر شده است.
کم شدن تدریجی فضای خالی درایو سیستم، یکی از آن مشکلاتی است که معمولاً کاربران آن را به نصب برنامههای جدید، فایلهای موقت یا بهروزرسانیهای ویندوز نسبت میدهند. اما گاهی منشأ این اتفاق، نه فایلهای شخصی است و نه حافظه کش سیستم، بلکه یک اشکال در خود سیستمعامل است که میتواند بدون هیچ هشدار یا نشانه واضحی، حجم قابل توجهی از فضای ذخیرهسازی را اشغال کند؛ اتفاقی که ظاهراً این بار برای تعدادی از کاربران ویندوز 11 رخ داده است.
این باگ اگرچه همه کاربران را تحت تأثیر قرار نمیدهد، اما به دلیل مخفی بودن فایل مربوطه، ممکن است بسیاری از کاربران تا زمان پر شدن فضای SSD متوجه وجود آن نشوند.
بنابر گزارش Windows Latest، به تازگی خود مایکروسافت وجود یک اشکال نرمافزاری را تأیید کرده که میتواند باعث رشد بیوقفه یک فایل داخلی ویندوز شود و بدون اطلاع کاربر، بخش قابل توجهی از ظرفیت درایو سیستم را اشغال کند.
ماجرا از چه قرار است؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده، منشأ این مشکل فایل سیستمی CapabilityAccessManager.db-wal است. این فایل بخشی از سیستم مدیریت مجوزهای ویندوز محسوب میشود و وظیفه ثبت اطلاعات مربوط به دسترسی برنامهها به قابلیتهایی مانند دوربین، میکروفون، موقعیت مکانی و سایر مجوزهای حساس را بر عهده دارد.
این فایل در مسیر زیر قرار دارد:
C:\ProgramData\Microsoft\Windows\CapabilityAccessManager\
مایکروسافت اعلام کرده به دلیل وجود یک باگ، این فایل در برخی سیستمها بهجای مدیریت عادی اطلاعات، بهطور مداوم بزرگتر میشود و حجم آن میتواند از چندین گیگابایت فراتر برود.
گزارش کاربران با مراجعه به این بخش ویندوز در Settings > Storage > Show more categories > System & Reserved نشان میدهد اندازه این فایل در مواردی به ۷۰، ۱۲۰، ۲۰۰ و حتی حدود ۵۰۰ گیگابایت نیز رسیده است؛ رقمی که برای بسیاری از SSDهای امروزی میتواند بخش بزرگی از فضای ذخیرهسازی را اشغال کند.
Settings > Storage > Show more categories > System & Reserved
نشان میدهد اندازه این فایل در مواردی به ۷۰، ۱۲۰، ۲۰۰ و حتی حدود ۵۰۰ گیگابایت نیز رسیده است؛ رقمی که برای بسیاری از SSDهای امروزی میتواند بخش بزرگی از فضای ذخیرهسازی را اشغال کند.
چرا تشخیص این باگ دشوار است؟
یکی از ویژگیهای این مشکل آن است که فایل مذکور در بخشهای داخلی سیستم قرار دارد و کاربران عادی معمولاً آن را مشاهده نمیکنند. در نتیجه، نخستین نشانه باگ معمولاً کاهش تدریجی فضای خالی درایو C است؛ بدون اینکه فایل یا پوشه غیرعادی در بخشهای معمول ویندوز دیده شود.
به همین دلیل، برخی کاربران تصور میکنند کاهش فضای ذخیرهسازی ناشی از فایلهای شخصی یا بهروزرسانیهای ویندوز است، در حالی که عامل اصلی میتواند همین فایل سیستمی باشد.
آیا باید فایل را بهصورت دستی حذف کرد؟
پاسخ کوتاه خیر است. اگرچه ممکن است حذف فایل راهکاری ساده به نظر برسد، اما کارشناسان توصیه میکنند کاربران از حذف دستی فایلهای سیستمی خودداری کنند. این فایل بخشی از مکانیزم داخلی ویندوز است و حذف نادرست آن یا پوشههای مرتبط میتواند باعث بروز اختلال در عملکرد برخی قابلیتهای سیستم شود.
بهترین راهکار، نصب آخرین بهروزرسانی ویندوز است؛ زیرا مایکروسافت اعلام کرده اصلاحیه این باگ را در بهروزرسانی اختیاری KB5095093 منتشر کرده و این اصلاح در بهروزرسانی تجمعی ماه جولای نیز برای کاربران بیشتری عرضه خواهد شد.
چگونه بررسی کنیم سیستم ما تحت تأثیر قرار گرفته است؟
اگر احساس میکنید فضای SSD رایانه شما بدون دلیل مشخص در حال کاهش است، ابتدا از نصب آخرین بهروزرسانیهای ویندوز اطمینان حاصل کنید. همچنین میتوانید از طریق تنظیمات Storage یا ابزارهای تحلیل فضای ذخیرهسازی، وضعیت مصرف فضای درایو سیستم را بررسی کنید.
کاربران حرفهای نیز در صورت نیاز میتوانند مسیر فایل CapabilityAccessManager.db-wal را بررسی کنند تا از رشد غیرعادی آن مطمئن شوند، اما انجام هرگونه حذف یا تغییر دستی روی این فایل بدون دریافت وصله رسمی مایکروسافت توصیه نمیشود.