گام تازه فیفا برای توسعه درآمدهای رسانه‌ای

ورزشی

به گزارش خبرگزاری تسنیم، پلتفرم پخش ورزشی DAZN با به دست آوردن حق انحصاری پخش جام جهانی باشگاهها در سال 2029، گام تازهای در گسترش همکاری خود با فیفا برداشته است؛ توافقی که میتواند جایگاه این شرکت در بازار جهانی فوتبال را تقویت کند و در عین حال، اهمیت روزافزون درآمدهای رسانهای در برنامههای تجاری فدراسیون جهانی فوتبال را بار دیگر برجسته سازد.

با این حال، اختیار انحصاری به معنای نهایی شدن تمام جزئیات قرارداد پخش نیست. بر اساس گزارش منتشر شده، DAZN در موقعیتی قرار گرفته که حقوق پخش جهانی دوره بعدی مسابقات را در اختیار بگیرد اما جزئیات مالی توافق جدید، شرایط اجرای آن و چگونگی توزیع احتمالی حقوق در بازارهای مختلف هنوز به طور کامل روشن نشده است. به همین دلیل، این تحول را باید مرحلهای مهم در مسیر همکاری تجاری دو طرف دانست، نه لزوماً اعلام نهایی تمام ترتیبات رسانهای جام جهانی باشگاهها در 2029.

تجربه میلیارد دلاری دوره قبلی

همکاری DAZN و فیفا در جام جهانی باشگاهها پیش از این نیز توجه زیادی را در صنعت رسانههای ورزشی به خود جلب کرده بود. فیفا در دسامبر 2024 اعلام کرد که DAZN حقوق انحصاری پخش جهانی نخستین دوره 32 تیمی این مسابقات را به دست آورده است. گزارشهای رسانهای ارزش این توافق را حدود یک میلیارد دلار اعلام کردند؛ رقمی که نشاندهنده اهمیت اقتصادی مسابقاتی بود که قرار بود با ساختاری گستردهتر از گذشته برگزار شوند.

جام جهانی باشگاهها در سال 2025 با حضور 32 تیم و برگزاری 63 مسابقه در ایالات متحده برگزار شد. DAZN اعلام کرده بود تمام مسابقات را به صورت زنده و رایگان در پلتفرم خود در اختیار مخاطبان قرار میدهد. این مدل، برخلاف شیوه سنتی فروش حقوق پخش به شبکههای تلویزیونی اشتراکی بر افزایش دسترسی عمومی و گسترش مخاطبان جهانی تمرکز داشت.

البته رایگان بودن پخش در پلتفرم DAZN به معنای حذف کامل نقش شبکههای تلویزیونی نبود. این شرکت امکان واگذاری بخشی از حقوق به پخشکنندگان محلی را نیز در نظر گرفت تا مسابقات در بازارهای مختلف از طریق رسانههای شناختهشدهتر در دسترس مخاطبان قرار گیرد. چنین رویکردی به فیفا اجازه میداد ضمن بهرهگیری از یک شریک جهانی، دامنه پوشش رسانهای رقابتها را افزایش دهد.

سرمایهگذاری عربستان و مدل تجاری DAZN

یکی از جنبههای مهم همکاری DAZN با فیفا، ارتباط آن با سرمایهگذاریهای بزرگ در صنعت ورزش است. در سال 2025، گروه سرمایهگذاری ورزشی سورج عربستان اعلام کرد که سهام اقلیت در DAZN به ارزش یک میلیارد دلار به دست آورده است. این سرمایهگذاری در شرایطی صورت گرفت که شرکت پخش ورزشی در حال گسترش فعالیتهای خود در بازارهای مختلف و افزایش حضور در رقابتهای بزرگ بینالمللی بود.

ارتباط سرمایهگذاران سعودی با DAZN در کنار نقش این کشور در توسعه رویدادهای ورزشی بزرگ، توجه تحلیلگران را به پیوند میان سرمایه، حقوق رسانهای و فوتبال جهانی جلب کرده است. با این حال، نمیتوان صرفاً بر اساس این سرمایهگذاری نتیجه گرفت که عربستان مستقیماً تأمینکننده مالی قرارداد جدید DAZN با فیفا خواهد بود؛ جزئیات چنین ارتباطی در گزارش مربوط به اختیار پخش 2029 اعلام نشده است.

برای DAZN، همکاری با فیفا فرصتی برای تثبیت موقعیت در بازاری است که رقابت میان پلتفرمهای دیجیتال و شبکههای تلویزیونی سنتی در آن شدت گرفته است. حقوق پخش مسابقات بزرگ فوتبال میتواند مخاطبان بیشتری را جذب کند اما هزینههای تولید، توزیع و بازاریابی نیز فشار مالی قابل توجهی بر شرکتها وارد میکند. از همین رو، ارزش واقعی چنین قراردادهایی تنها با مبلغ اولیه آنها سنجیده نمیشود، بلکه میزان دسترسی مخاطبان، درآمدهای جانبی و امکان توسعه بازار نیز اهمیت دارد.

شراکتی فراتر از یک قرارداد پخش

توافق جدید نشان میدهد رابطه فیفا و DAZN احتمالاً به یک همکاری مقطعی محدود نخواهد ماند. تجربه جام جهانی باشگاهها در 2025، مدل پخش رایگان و امکان واگذاری حقوق محلی، زمینهای برای توسعه همکاری در دوره بعدی ایجاد کرده است. اکنون اختیار انحصاری حقوق جهانی 2029، جایگاه DAZN را در این مسیر تقویت میکند.

با این حال، موفقیت این همکاری به عوامل متعددی وابسته خواهد بود: جذابیت ورزشی مسابقات، میزان استقبال مخاطبان، نحوه توزیع حقوق در کشورهای مختلف و توانایی فیفا و DAZN در ایجاد مدلی پایدار برای درآمدزایی. افزایش حجم مسابقات به تنهایی تضمینکننده رشد مخاطبان یا سودآوری نیست و تجربه دوره قبلی میتواند در تصمیمهای آینده نقش تعیینکنندهای داشته باشد.

در نهایت، تحول تازه در همکاری DAZN و فیفا را میتوان نشانهای از تغییر موازنه در بازار پخش فوتبال دانست؛ بازاری که در آن پلتفرمهای دیجیتال به بازیگران اصلی تبدیل شدهاند و نهادهای برگزار کننده برای توسعه رقابتهای خود به دنبال شراکتهای تجاری بلندمدت هستند. جام جهانی باشگاهها در 2029 در صورت نهایی شدن ترتیبات رسانهای و تجاری، میتواند آزمون مهم دیگری برای این مدل باشد؛ مدلی که موفقیت آن نه فقط به قراردادهای بزرگ، بلکه به توانایی جذب مخاطبان جهانی و حفظ جذابیت فوتبال بستگی خواهد داشت.